|

Browar Staropolski

Browar ze Zduńskiej Woli może nie tylko pochwalić się piwami na bazie staropolskich receptur o wyjątkowym, bogatym smaku, ale również bogatą historią.

Browar Staropolski powstał w 1892 r. a jego założycielem i właścicielem był Izrael Tykociner, który kupił na licytacji Jurydykę, czyli posiadłość rodu Złotnickich (założycielem miasta Zduńska Wola był Stefan Prawdzic Złotnicki). Tam też znajdował się niewielki zakład piwowarski. Prawdopodobnie w 1898 r. Tykociner odsprzedał zakład Abramowi Warszawskiemu. Rok później roczna produkcja browaru wynosiła już 9 tysięcy hektolitrów. 

W 1902 browar przeszedł w ręce Zenona Anstadta, który był przedstawicielem znanego rodu browarników łódzkich. Zaraz po zakupie pojawił się problem wody i dostępu do niej. Chociaż zakład był zlokalizowany tuż obok rzeki Pichny, już pod koniec XIX w. zwracano uwagę na trudności z dostępem do tego podstawowego materiału. Dlatego też Zenon zabezpieczył sobie dostęp do rzeki, wykupując fragmenty działek rolnych przylegających do rzeczki i niewielkiego zbiornika wodnego.

Ogrody Browaru Zenona Anstadta

Browar dysponował maszyną parową o mocy 25 KM i zatrudniał 35 robotników. Kierownikiem technicznym został młodszy syn Zenona, Oskar Anstadt. Ojciec zaś sprawował funkcję kierownika handlowego. Już w 1903 r. czynne były składy w Łodzi, Kaliszu, Sieradzu, Pabianicach, Błaszkach, Wieluniu i Warcie. 

Przedsiębiorstwo Browar Parowy Zenona Anstadta, w przeciwieństwie do innych browarów regionu, a nawet kraju, stawiało na niszowe gatunki piwa. Prawdopodobnie znaczny wpływ miał na to zatrudniony piwowar, jednakże można śmiało założyć, że Zenon szukał swojego miejsca na rynku łódzkiego piwa. Takim przykładem było piwo jałowcowe. Poza tym sprzedawano klasyczne gatunki: bawarskie, pilzneńskie, monachijskie (które 1903 r. otrzymało srebrny medal na Wystawie Higieniczno-Spożywczej w Łodzi) oraz porter. Firma walczyła nie tylko o klientów cechujących się konserwatywnym gustem, ale również o tych, którzy lubili nowe produkty.

Piwo jałowcowe nie było jedynym niszowym produktem Zenona. W marcu 1903 r. w prasie ukazały się reklamy nowego, ciemnego piwa dolnej fermentacji o nazwie Bock Bier, które wywodzi się z Saksonii. Był to odważny krok, ponieważ bock znacznie różni się od pilznerów oraz piwa typu bawarskiego, które wtedy dominowały na rynku w Królestwie Polskim. Polską nazwą piwa Bock Bier jest obecnie Koźlak. Dotąd popularne w Niemczech, dla Polaków było absolutną nowością. 

Zenon Anstadt nie tylko rozwinął przedsiębiorstwo, ale stworzył wokół niego park na wzór tego, jaki był w podłódzkim Helenowie.

Zenon Anstadt na tle browaru

Po śmierci Zenona Anstadta w 1913 r. spadkobiercami zakładu zostali jego żona Helena oraz dzieci Karol Gustaw, Oskar i Ella Małgorzata. Przedsiębiorca pozostawił po sobie nie tylko znaczny majątek, ale też spore długi. Trudna sytuacja finansowa i trudności surowcowe podczas I wojny światowej sprawiły, że wyprowadzenie browaru z kłopotów okazało się niezwykle trudne.

Potomkowie Zenona najwidoczniej nie podołali temu zadaniu i w sierpniu 1919 r. przedsiębiorstwo zostało zakupione przez Józefa Ungera i Szymona Firstenberga. W lutym 1920 r. wdowa wniosła pozew do Sądu Okręgowego w Kaliszu przeciwko nowym właścicielom z żądaniem zwrotu majątku, twierdząc że została oszukana. Sąd nie uznał jednak jej roszczeń.

Niedługo potem Firstenberg zrezygnował z prowadzenia firmy i w 1921 r. miał sprzedać swoją część Izraelowi Lejbusiowi i Chanie Krakowskim. Krakowscy i Unger prowadzili razem również browar w Łodzi przy ulicy Zgierskiej 73. W 1921 r. właściciele jedynego browaru w Zduńskiej Woli odsprzedali 30% udziałów Berkowi Lejbusiowi i Chanie Magierkiewiczom. Tym samym właścicielami browaru byli: Józef Unger (40%), Krakowscy (30%) oraz Magierkiewiczowie (30%). Taki podział utrzymał się do wybuchu II wojny światowej.

W czasie okupacji browar funkcjonował pod zarządem niemieckim, dając zatrudnienie miejscowej ludności.

Ogrody Browaru Zenona Anstadta

Następnym właścicielem została rodzina Blusiewiczów, która zarządzała firma w latach 1947 - 1951. Pod koniec 1951 roku Browar został upaństwowiony i włączony w skład Łódzkich Zakładów Piwowarskich. Na przełomie lat 1996 i 1997 rodzina Blusiewiczów odzyskała prawa do Browaru i rozpoczęła produkcję piwa jako firma rodzinna pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe Browar Staropolski. Modernizacja zakładu pozwoliła na zwiększenie mocy produkcyjnej do 100 tysięcy hektolitrów piwa rocznie.

Koniec lat 90-tych XX wieku był udany dla browaru i zarząd zdecydował się na eksport swoich produktów do Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, gdzie cieszył się powszechną popularnością wśród brytyjskiej, jak i amerykańskiej Polonii. Zakład został sprzedany w 2007 roku z powodu braku umiejętności w walce o konsumenta z dużymi koncernami piwowarskimi. Następne lata były ciężkie dla Browaru Staropolskiego, który został postawiony w stan upadłości.

W roku 2014 Browar został zakupiony przez firmę Dystrybucja Pomorze Sp. z o.o., której właściciele postawili sobie za cel przywrócenie dawnej świetności, jakości i renomy.

Misja

Po przejęciu Browaru Staropolskiego w 2014 roku naszą misją stało się nie tylko przywrócenie jego dawnej świetności, ale również aktywne włączenie się w różne aktywności społeczności lokalnej np. poprzez udział w budowaniu lokalnej ścieżki turystycznej w rejonie Zduńskiej Woli. Jesteśmy gotowi na wsparcie rozwój kulturalnego regionu poprzez włączenie się w inicjatywy lokalne.

Naszą misję rozpoczęliśmy od renowacji urządzeń produkcyjnych i renowacji tkanki budowlanej Browaru z zachowaniem stanu oryginalnego. Te działania, pozwoliły nam na wznowienie produkcji pięciu gatunków piwa takich jak: Mocne, Miodowe, Złote, Barrel i Chmielowe, bazując na oryginalnych recepturach. Jako że produkcja piwa z naszego browaru odbywa się metodą tradycyjną otwartej fermentacji, odtworzyliśmy oryginalną tkankę budowlaną takich miejsc jak fermentownia i leżakownia. Nasze działania mające na celu renowację Browaru mają na celu chęć zachowania jego historycznej architektury wraz z odbudową parku i okolic, które wpasowuje się w zabudowanie miasta tak, aby tworzyła całość.

Intencją Browaru jest pomoc w rozwoju gospodarczym i kulturalnym regionu. Jesteśmy na etapie przygotowania kilku atrakcji turystycznych. Jedną z nich jest prezentacja w Browarze pod tytułem "Jak powstaje piwo", gdzie Browar będzie zapraszał turystów na edukacyjne wycieczki po zabytkowym budynku Browaru Staropolskiego.

Nasza intencją jest również uczestnictwo w kreowaniu kultury piwnej w Polsce przez konsumpcję nie tylko wyrobów piwowarskich, ale również poprzez promocję regionalnych produktów spożywczych. Miesięczne targi produktów regionalnych na terenie Browaru odbywałyby się wraz z występami artystycznymi lokalnymi grup muzycznych.

Browar Staropolski pragnie czynnie wspierać życie społeczności lokalnej poprzez tworzenie stażów dla absolwentów szkol średnich i zawodowych. W obecnej chwili jesteśmy uczestnikami aktywizacji zawodowej dla obywateli powyżej pięćdziesiątego roku życia.

O Anstadach w Łodzi

Karol Gottlob Anstadt pochodził z Saksonii i urodził się w 1801 roku. W poszukiwaniu pracy dotarł najpierw do Turku, gdzie w 1836 roku założył drukarnię tkanin. Po siedmiu latach przeniósł się jednak do Łodzi, która wyraźne nabrała rozpędu jako ośrodek włókienniczy, i uruchomił drukarnię białego perkalu przy ul. Średniej 34 (dzisiejsza ul. Pomorska).

W latach 60. XIX wieku Europa przeżywała kryzys spowodowany wojną secesyjną w Ameryce. W tym czasie dużo całkiem dobrze funkcjonujących dotąd łódzkich fabrykantów straciło majątki. Wiele zakładów wykonujących dla nich zlecenia zbankrutowało. Anstadt postanowił zmienić branżę, tym bardziej że nie wytrzymywał konkurencji z większymi drukarzami.

Postanowił zająć się browarnictwem. Na pewno wpływ na tę decyzję mieli jego dorośli synowie. Być może nawet nie on był głównym motorem działań. Był już wtedy grubo po sześćdziesiątce. W 1867 roku wybudował przy ul. Średniej (dzisiejsza ul. Pomorska) pierwszy budynek przemysłowy browaru - warzelnię. Zakład wspaniale się rozwijał i wciąż był rozbudowywany. Jego twórca zmarł w 1874 roku i został pochowany na starym cmentarzu. Żona Karola - Teresa z domu Nietsche - spoczęła obok niego w 1887 roku.

Anstadtowie mieszkali najpierw w domu sukienniczym przy ul. Północnej 18, potem w skromnym domu wybudowanym w latach 60. XIX wieku przy ul. Średniej 34. Tam, gdzie wcześniej znajdowały się ogrody. Mieli pięciu synów: Karola, Fryderyka, Ludwika, Zenona i Aleksandra, oraz dwie córki: Amalię (żona Janusza Handke) i Teresę (żona Roberta Moenke). 

Synowie - Ludwik, Zenon i Fryderyk - kontynuowali rodzinny biznes. Najbardziej znanym następcą Karola był Ludwik. To on stanął na czele rodzinnej firmy jako dyrektor techniczny i to on głównie zajmował się rozbudową przedsiębiorstwa. Stawiane były kolejne budynki: magazyn, słodownia, stajnie, domy dla robotników. Zabudowania sięgały aż do rzeki Łódki. Browar Anstadtów był stale modernizowany. Kupowano coraz nowocześniejsze maszyny. Anstadtowie produkowali piwo w najlepszych gatunkach, m.in. bawarskie i pilzneńskie, które - co potwierdzały liczne nagrody - nie ustępowały oryginałom.

Zenon Anstadt

Ludwik był świetnie zorientowany w sprawach produkcyjnych, miał też żyłkę do interesów. W 1881 roku był inicjatorem utworzenia parku w dolinie rzeki Łódki, który od imienia jego żony - Heleny z domu Nestler, dostał nazwę Helenów. Zenon zajmował się w rodzinnym przedsiębiorstwie sprawami handlowymi i był niezwykle operatywny. Browar Anstadtów miał składy piwa w różnych miastach Polski. W Łodzi prowadził kilka lokali, gdzie handlował złotym trunkiem własnej produkcji: przy Nowym Rynku 2, ul. Piotrkowskiej 151, Głównej 50, Konstantynowskiej 13. Rynek zbytu zapewniały mu liczne wydarzenia organizowane w Helenowie, gdzie była także restauracja i pijalnia piwa. Park Anstadtów stał się z czasem obowiązkowym miejscem, gdzie trzeba było się pokazać, by udowodnić, że należy się do odpowiedniej klasy. Bywali tam głównie przedstawiciele bogatej łódzkiej burżuazji.

Wieloletnie spory o przedłużenie ul. Północnej z bezpośrednim sąsiadem Robertem Biedermannem skończyły się fiaskiem, więc Anstadtowie wytyczyli własną drogę łączącą ul. Pomorską z parkiem. To właśnie w tym miejscu jest dziś ulica nosząca imię twórcy browaru. Była to wspaniała zadrzewiona aleja, którą podjeżdżały do parku eleganckie dorożki. Zenon Anstadt należał do konsorcjum tramwajowego i postarał się, by doprowadzić do Helenowa jedną z linii tramwajowych. Od 1888 roku właścicielami Towarzystwa Akcyjnego Browaru Parowego Sukcesorów K. Anstadta było pięcioro dzieci Karola Anstadta oraz jego wnuk Piotr Leopold i mąż starszej z sióstr Juliusz Handke, który w 1900 roku został prezesem firmy. Ludwik Anstadt (choć nadal pozostawał udziałowcem rodzinnego biznesu) wybudował wtedy własny browar przy dzisiejszej ul. Sędziowskiej. W parku stanęła jego willa. Niedługo jednak się cieszył samodzielnością. Zmarł w 1902 roku (jego grób jest na starym cmentarzu). Przedsiębiorstwem kierował potem syn Karol Ludwik. Współwłaścicielkami były też dwie córki: Helena Stefania i Maria Teresa.

Zenon Anstadt posiadał natomiast własny browar w Zduńskiej Woli. Zmarł w 1913 roku i tam też jest pochowany. Jego żoną była Helena Lemm i mieli troje dzieci: Karola Gustawa, Oskara i Ellę Małgorzatę. Ich potomkowie nadal mieszkają w Polsce.

Trzeci z synów Karola Anstadta - Fryderyk, który formalnie cały czas był w zarządzie spółki, przez całe życie był bardzo chory i blisko 40 lat spędził na wózku inwalidzkim. Zmarł bezpotomnie w 1911 roku, jest pochowany na starym cmentarzu.

Produkty alkoholowe tylko dla pełnoletnich

Strona Browaru Staropolskiego prezentuje produkty zawierające alkohol. Czy masz juz 18 lub więcej lat?

TAKNIE